ISO-normen

Wat zijn ISO-normen?

ISO normen zijn normen op het gebied van standaardisatie. ISO is een afkorting voor 'International Organisation for Standardization, in het Nederlands ook wel:  ‘Internationale Organisatie voor Standaardisatie’ genoemd. Eenvoudiger uitgedrukt betreft ‘ISO’ een organisatie welke momenteel in 163 landen actief is en in deze een scherp toezicht houdt op het nastreven van de door deze organisatie opgestelde ISO normen. Deze normen worden ook wel ‘standaarden’ genoemd, wat het begrip ‘standaardisatie’ verklaart. Standaardisatie wordt toegepast binnen vrijwel iedere organisatie en onderneming. Het gaat specifiek over erkende afspraken met betrekking tot een product, een methode of een dienst.

Om de vraag 'Wat zijn ISO normen' volledig te beantwoorden worden hieronder verschillende voorbeelden gegeven. Inmiddels zijn er ruim 18.000 verschillende ISO-normen actief. Deze normen worden opgesteld door de ISO organisatie en bovendien afgestemd op de vakgebieden waarin zij actief zijn. Hieronder worden enkele ISO-normen op het gebied van kwaliteitsmanagement weergeven:

ISO 9001 - Algemene kwaliteitsmanagementsysteem

De ISO 9001 normering toetst het algemeen kwaliteitsmanagementsysteem. Deze normering kan gebruikt worden om te beoordelen of wordt voldaan aan eisen van klanten, de wet- en regelgeving die van toepassing is en de eisen van de organisatie zelf. Over het algemeen wordt het volgende over ISO9001 gezegd:

• Zeg wat je doet
• Doe wat je zegt
• Bewijs dat je dat doet

Een interne audit is een middel om te toetsen of aan de vooraf opgestelde normen en eisen wordt voldaan. Je leest hier meer over interne audits en de toepassing ervan. Interne audits kunnen een brede focus hebben, maar over het algemeen gaat het binnen de ISO9001 normering vaak over de volgende onderwerpen:

• Inzicht in risico's van kwaliteitseisen of kwaliteitsprocessen.
• Het verkrijgen van inzicht in de flow van het bedrijfsproces.
• Inzicht in afwijkingen ten opzicht van gedefinieerde kwaliteitseisen of ook processen.

ISO 4001 - Kwaliteitsmanagment voor milieubeheer 

De ISO14001 normering is op gesteld om milieubeheer of milieumanagement te toetsen. Binnen de normering gaat het vaak om beheersfactoren. De vraag die hierbij centraal staat is dus: 'Welke invloeden heeft de organisatie op het milieu?'.

Voor ISO 14001 gelden een aantal uitgangspunten die je eenvoudig kunt verwerken bij je interne audits. Deze punten zijn onder andere:

• Inzicht in risico's van milieueisen of milieuprocessen.
• Het verkrijgen van inzicht rondom het bedrijfsproces en de mate van milieubeheer.
• Inzicht in afwijkingen ten opzicht van gedefinieerde milieueisen of beheersprocessen.

ISO 22000 - Kwaliteitsmanagement voor voedselveiligheid

Interne audits voor ISO 22000 zijn vooral gericht op alle schakels in de voedselketen. Binnen ISO 22000 staat samenwerking in de keten en risicobeheersing centraal.

De interne audits voor ISO 22000 richten zich onder andere op gebied van:

• Samenwerking in de gehele keten.
• Overdrachtsmomenten op kritische punten.
• Risicomomenten rondom (voedsel)veiligheid en ook hygiëne aspecten.

ISO 27001 - Kwaliteitsmanagement voor informatiebeveiliging

Interne audits voor ISO 27001 gaan voornamelijk over de goede inventarisatie van informatieprocessen. Deze gaan dus vooral over:

• Inzicht in controles en eigenaarschap van informatieprocessen.
• Vertaling en toetsing van beheersmaatregelen.
• Toetsing van voorkomende risico's in praktijksituaties

Visie op kwaliteitsnormeringen

Wat is jouw visie op de kwaliteitsnormeringen? In de praktijk worden de ISO-normeringen vaak gezien als bureaucratisch en omslachtig, terwijl dit niet het doel is van de ISO-normering. Geloof jij er in dat afvinken, het opstellen van meer procedures en voorschriften de kwaliteit verhoogt?

Wij geloven daar in ieder geval niet in. Het valt ons op dat veel organisaties interne audits onbenut laten als verbeterinstrument en steeds vaker terugvallen op het jaarlijks ‘checklist-gesprekje met de auditor’. Na jaren van ISO is er vaak een sleur opgetreden in organisaties. Het lukt organisaties niet om het gat te dichten tussen ‘managementsysteem’ op papier en de praktijk. Ons doel is om audits weer deel te maken van de business en organisaties te laten zien dat audits leuker en effectiever kunnen. Hoe wij dat doen?